Belki gerçekten yaşamış olsaydı, bu kadar var olmayacaktı.

“Van Den Budenmayer”

Oxford University Press’te Oxford Sözlüğü’nün hazırlayıcıları, Polonyalı ünlü Yönetmen Krzysztof Kieslowski’ye bir telgraf gönderirler ve hazırladıkları Oxford Ansiklopedisi’nde yer vermek için, filmlerinde besteci olarak adı geçen Van Den Budenmayer'i sorarlar. Kieslowski, ‘Böyle birisinin olmadığını, ismi tamamen kendisinin uydurduğunu ve müziklerin sahibinin ise Polonyalı Kompozitör Zbigniew Preisner olduğunu’ ifade eder. Ancak Oxford’lu müzik uzmanları, Kieslowski’nin söylediğine, saçma bulup inanmayacaklardır. 18. yüzyılda yaşamış Hollandalı büyük besteci Van Den Budenmayer ile karşı karşıya olduklarına öyle inanmışlardır ki Kieslowski’ye kızarak “Kaynaklarınızı saklamanızı saygıyla karşılıyoruz” diyerek Kieslowski'den medet ummaktan vazgeçerler; sözlüklerinde Van Den Budenmayer’e 18. YY’da yaşamışçasına yer verirler.

Dahi Yönetmen Krzysztof Kieslowski’nin “Dekaloglar” ını izlerken işittim Van Den Budenmayer’in ismini ve müziğini. Filmde dinlerken “Ne kadar güzel müzik! Kim acaba!” derken filmde, replikte ismi geçti neyse ki bu muhteşem bestecinin…

Replik şöyle idi:

- Bu çalan kim?

- Hollandalı eski bir besteci, Van Den Budenmayer...

- Çok etkileyici...

Benim de o an Van Den Budenmayer’i dinlerken kanım dondu sanki ve bir kağıda bu ismi not ettim derhal: “Concerto En Mi Mineur, Van Den Budenmayer.”

İnternetten Budenmayer’in ismini aradığımda ise şaşkınlığım iki kat arttı. Çünkü böyle bir besteci hiç yaşamamıştı ve tamamen hayal ürünüydü..!

Kieslowski’nin filmlerinde, 2 yüz yıl önce yaşadığı rivayet edilen Budenmayer'in müziklerinin gerçek sahibinin ise halen Polonya’da hayatını sürdüren Kompozitör Zbigniew Preisner olduğunu öğrenmem geç olmadı. Preisner, o kadar muhteşem müzikler yapmıştı ki, Oxford Sözlüğü'nü hazırlayanlar bile bu muhteşem tınıların 2 yüz sene evvelinden taşındığına inanmaktan kendilerini alamamışlar ve başka bir gerçeği kabullenememişlerdi. İşte Van Den Budenmayer’in öyküsü de en az kendisi ve müziği kadar enteresan ve şaşırtıcı.

Enteresan olan ve bir zaman sonra anlayacağınız üzere, Van Den Budenmayer’in gölgesi aslında müziklerini Preisner’in yaptığı tüm Kieslowski filmlerine düşmüştür. Van Den Budenmayer’i geliştirme fikri esasen Kieslowski’ye aittir. Dekalog 6’nın çekimlerinde Preisner’in müziğini daha hüzünlü ve koyu tonlara büründüğünü fark eden Kieslowski, filmin içine “kurgusal” bir bestecinin hikâyesini yerleştirmeye karar verir ve Budenmayer ismine atıflar yapar. İşte 18. YY bestecisi Hollandalı Van Den Budenmayer böyle doğar. Ve Budenmayer, sadece Dekalog 6’da kalmaz ve zamanla Kieslowski’nin tüm eserlerinde ve nihayetinde Oxford Müzik Ansiklopedisi’nde de kendine yer edinir.

Budenmayer’i Dekaloglar’ın yanı sıra Kieslowski’nin “Veronika'nın İkili Yaşamı” ve Üç Renk: Mavi ve “Üç Renk: Kırmızı” filmlerinde de yakalamak mümkün.

İşte böyle ilginç bir hikayedir Van Den Budenmayerin’ki...